HAVA ve FÜZE SAVUNMASI 101 (For Dummies)

İran' ın İsrail' e yönelik saldırılarının etkisiyle tweet serisi olarak yazmayı düşündüğüm bu kısa bilgilendirme yazısının blogumun ilk yazısı olacağını bilmiyordum. Yazıyı kıyıda köşede kalmış bilgilerimle hazırladım. Buradaki bilgiler birileri tarafından yanlışlanabilir, tarafımca da güncellenebilir.

-

 Efendim en kaba haliyle (yerde konuşlu) hava/ füze savunma sistemi sensörler (radar) komuta kontrol sistemi ve füzelerden (ve lançerler) (shooter) oluşur. Radarla yakalanan hedef uygun irtifa ve menzilde ateşlenen füzelerle "önlenir". Radar hedefi takip eder, füze hedefin yakınına yoluna yönlenir (güdüm sistemlerini dışarda bırakıyoruz, uzamasın). uygun mesafede füze kendini imha eder, çarpmak zorunda değildir yani (proximity fuse). Çarpmaya programlı füzeler de vardır (contact fuse).

Hava sahasının savunmasında işte bu yerde konuşlu hava savunma sistemlerinin (YKHSS) en düşük irtifadan yüksek irtifa ve uzun menzile kadar katmanlı olarak tesis edilmesi gerekir. Ülkenin hava savunma sistemi tüm erken ihbar radarları ve komuta kontrol sistemileriyle ve kendi içinde haberleşebilir (entegre) olmalıdır. Ülkeyi doğudan batıya kuzeyden güneye çepeçevre kuşatmalıdır, derinlemesine olmalıdır. (Tabi bu maaliyetli olduğu için tehdit algısı önemli). Hava savunma mimarisi en kısa mesafe ve alçak irtifada havan, roket, top mühimmatına (CRAM) sonrasında uçaktan atılan mühimmata,İHA' lara,seyir füzelerine, uçaklara helikopterlere ( hava soluyan hedeflere) ve nihayet balistik füzelere karşı etkili olmalıdır. Tabii bu kabiliyet tek bir silah sistemiyle sağlanamaz. Bunun için farklı silah sistemleri gerekir. Sistemlerin reaksiyon zamanı (bir hedefe ne kadar süre içinde angaje olabileceği) önemlidir. Misal bir balistik füzenin hedefe ulaşmadan hemen önce (terminal safhasında) imhası taşıdığı harp başlığının yine de etkili olmasına yol açabilir.(= debris problem). Ayrıca burada maaliyet hesabı da yapılır (basit bir MALE İHA ya UZUN menzilli füzenizi feda edemezsiniz gibi.). Bunun yanında her bir silah sisteminin hedefe angaje olacağı bir min/ maks menzili ve irtifası (angajman zarfı) vardır. Bu zarfın dışında, sistemler bir hedefe angaje olamaz. Tüm bunlardan bağımsız dünyanın küre olmasından kaynaklanan, radar sinyalinin mesafe uzadıkça düşük irtifadaki hedeflere ulaşmamasından kaynaklanan bir zaafiyet (Küreviyet etkisi) vardır. (Yani alçak irtifadan gelen hedefler -helikopter ve seyir füzeleri gibi- tehlikelidir). Bu zaafiyeti gidermek için gözcüler? ilave sensörler ve -Stinger gibi- MANPAD sistemleri mimariye dahil edilebilir. Gelişmiş sistemler hedefin irtifa menzil sürat vs. bilgilerine (parametrelerine) göre en yüksek ihtimali hesaplayıp atış tavsiyesi verirler. Takip edilen bir hedef insan müdahalesi olmaksızın ateş altına alınabilir, yani otomatik olarak tespit,teşhis edilip, önlenip imha edilebilir.Esas olan bu işlerin (angajmanın) kontrollü yürütülmesidir; hava sahasında çokça hedef olduğunda ve zamanınız ve mühimmatınızı hesaplı kullanmanız zorunludur böylece tüm bu harekatın insan gözetiminde yürütülmesi gerekli olur.

Balistik füzeler özelinde söyleyecek olursak, bu hedeflerin imhası zor ve maliyetlidir. Bu görevi yerine getirmek için daha gelişmiş sistemlere ihtiyaç duyulur.Zira hedeflerin sürati çok yüksektir, trajectory- hedefin yolu alışılagelmişin dışındadır, reentry vehicle (RV ) hedefe neredeyse dik gelir. İcabında uzaydaki sensörlerden faydalanılır bu yüzden sensör kabiliyeti önemlidir takip edemezseniz vuramazsınız da ( "can't track can't shoot"- hipersonik füzeler için bu husus daha önemlidir). Tabi en güvenlisi ve en uygunu füzenin fırlatılmadan önce, faaliyetlerin izlenerek yerinde imha edilmesidir. (left of launch- denying the launch). O olmadı midcourse safhasında yani yolculuğun ortasında- bazıları için bu atmosfer dışıdır, uzaydır- hedefi imha etmelisiniz. Uzayda sensörleriniz olmalı. İş son safhaya terminal safhasına kaldı mı yandınız. Süreniz az, hedef radar kesit alanı daha küçük. Ayrıca bkz. (Debris problem) Bununla da bitmiyor, binlerce kilometre hızdaki füzeyi (ya da füzeden geriye kalan neyse - Reentry Vehicle) nasıl durduracaksınız, oldukça güçlü büyük bir harp başlığına sahip füzeniz olmalı ve bu füze balistik füzeyi yolundan çevirecek sürate- etkiye sahip olmalı. Balistik füzenin birden fazla başlığı varsa (MIRV) vay halinize...